Nhu cầu nhân lực ngành Công nghệ thông tin Việt Nam, thế giới

Nhu cầu nhân lực ngành Công nghệ thông tin đang trở thành một trong những chủ đề được quan tâm hàng đầu trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ trên toàn cầu. Khi mọi lĩnh vực từ y tế, giáo dục, tài chính đến sản xuất đều phụ thuộc ngày càng nhiều vào nền tảng kỹ thuật số, nguồn nhân lực Công nghệ thông tin chất lượng cao trở thành tài sản chiến lược của mỗi quốc gia. Đọc thêm chia sẻ được STC tổng hợp để biết thêm về thị trường nhân lực của ngành này dưới đây.

Tổng quan về thực trạng ngành Công nghệ thông tin 

Thực trạng ngành Công nghệ thông tin hiện nay cho thấy một bức tranh vừa đầy tiềm năng, vừa tiềm ẩn nhiều thách thức. Trên phạm vi toàn cầu, ngành Công nghệ thông tin đang bước vào giai đoạn tăng trưởng vượt bậc. Quy mô thị trường dịch vụ CNTT toàn cầu đã đạt 1,85 nghìn tỷ USD vào năm 2024 và được dự báo sẽ tăng lên hơn 4,23 nghìn tỷ USD vào năm 2033, với tốc độ tăng trưởng kép hàng năm (CAGR) đạt 9,6%. 

Động lực chính đến từ làn sóng trí tuệ nhân tạo (AI), điện toán đám mây, dữ liệu lớn (Big Data) và Internet vạn vật (IoT). Các tập đoàn công nghệ hàng đầu thế giới như Google, Microsoft, Amazon liên tục mở rộng hạ tầng, đầu tư vào nghiên cứu phát triển và tuyển dụng nhân tài với mức đãi ngộ cạnh tranh. 

Tổng quan về thực trạng ngành Công nghệ thông tin giúp các em nắm tổng thể

Tại Việt Nam, ngành Công nghệ thông tin được Chính phủ xác định là một trong những ngành mũi nhọn trong chiến lược phát triển kinh tế số quốc gia. Hàng loạt chính sách ưu đãi thuế, hỗ trợ đầu tư vào khu công nghệ cao và chương trình đào tạo nhân lực kỹ thuật số được triển khai đồng bộ. Thị trường việc làm IT tại Việt Nam đang chứng kiến sự bùng nổ chưa từng có, đặc biệt trong các lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, điện toán đám mây và an ninh mạng. 

Các tập đoàn công nghệ lớn như Samsung, Intel, LG, Bosch đều đã và đang đặt trung tâm nghiên cứu phát triển tại Việt Nam, mang đến hàng nghìn cơ hội việc làm chất lượng cao mỗi năm. Đặc biệt, Việt Nam hiện đứng thứ 3 trong khu vực Đông Nam Á về số lượng dự án khởi nghiệp công nghệ nhận được đầu tư, cho thấy sức hút ngày càng lớn của hệ sinh thái công nghệ trong nước. 

Tuy nhiên, thách thức lớn nhất mà ngành phải đối mặt chính là khoảng cách giữa cung và cầu nhân lực. Theo dữ liệu từ nền tảng tuyển dụng TopDev, năm 2024 Việt Nam cần khoảng 500.000 nhân sự IT nhưng nguồn cung chỉ đáp ứng được gần 300.000 người, đặc biệt thiếu hụt nhân lực chất lượng cao. Bên cạnh số lượng, chất lượng đào tạo ở nhiều cơ sở vẫn còn khoảng cách so với yêu cầu thực tiễn của doanh nghiệp. 

Trong bối cảnh chuyển đổi số, Công nghệ thông tin được đánh giá là yếu tố quyết định đến 80% khả năng cạnh tranh và phát triển của doanh nghiệp trên thị trường, nhưng sự phát triển này đang chưa cân bằng với thực tế nguồn nhân lực hiện có. Đây chính là lý do khiến bài toán nhân lực Công nghệ thông tin trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. 

Nhu cầu nhân lực ngành Công nghệ thông tin

Ngành Công nghệ thông tin có tính toàn cầu rất cao và cơ hội không bị giới hạn bởi biên giới địa lý. Do đó để hiểu rõ về quy mô nhu cầu nguồn nhân lực của ngành thì chúng ta nên nhìn cả ở ngoài thế giới cũng và Việt Nam.

Nhu cầu tuyển dụng tại Việt Nam

Theo các báo cáo từ TopDev và VietnamWorks, Việt Nam cần bổ sung khoảng 150.000 đến 200.000 nhân lực Công nghệ thông tin mỗi năm, trong khi số lượng sinh viên tốt nghiệp các ngành liên quan chỉ đáp ứng được khoảng 40 đến 50% con số này. Sự thiếu hụt nghiêm trọng này khiến mức lương của kỹ sư Công nghệ thông tin tại Việt Nam liên tục tăng cao qua từng năm, đặc biệt ở các vị trí senior và chuyên gia.

Các thành phố lớn như Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh là hai trung tâm tuyển dụng Công nghệ thông tin sôi động nhất, tập trung phần lớn các công ty phần mềm, fintech, thương mại điện tử và outsourcing. Ngoài ra, Đà Nẵng đang nổi lên như một trung tâm Công nghệ thông tin mới với nhiều chính sách thu hút doanh nghiệp công nghệ và nguồn nhân lực trẻ chất lượng cao.

Đáng chú ý, không chỉ các doanh nghiệp công nghệ thuần túy mới cần nhân lực Công nghệ thông tin. Ngân hàng, bảo hiểm, bán lẻ, logistics và thậm chí nông nghiệp thông minh đều đang chạy đua chuyển đổi số, kéo theo nhu cầu tuyển dụng kỹ sư phần mềm, chuyên gia bảo mật và nhà phân tích dữ liệu tăng vọt ở nhiều lĩnh vực khác nhau.

Nhu cầu nhân lực trên thế giới

Ở quy mô toàn cầu, bức tranh còn ấn tượng hơn nhiều. Theo báo cáo của Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF), đến năm 2027 thế giới cần thêm hơn 97 triệu vị trí việc làm mới trong lĩnh vực công nghệ và kỹ thuật số. Riêng tại Mỹ, Cục Thống kê Lao động dự báo các nghề nghiệp liên quan đến Công nghệ thông tin sẽ tăng trưởng nhanh gấp đôi mức trung bình của toàn nền kinh tế trong thập kỷ tới.

Châu Âu cũng đang đối mặt với tình trạng thiếu hụt nhân lực Công nghệ thông tin trầm trọng, với ước tính khoảng 500.000 vị trí kỹ thuật số chưa được lấp đầy tại các quốc gia thành viên EU. Trong khi đó, các nước châu Á như Nhật Bản, Hàn Quốc và Singapore liên tục mở rộng chính sách visa dành cho chuyên gia công nghệ nước ngoài nhằm bù đắp khoảng trống nhân lực trong nước.

Điều này mở ra cơ hội to lớn cho nhân lực Công nghệ thông tin Việt Nam, vốn được đánh giá cao về khả năng lập trình, tư duy logic và sự cần cù. Nhiều kỹ sư Việt Nam đang làm việc thành công tại các công ty công nghệ hàng đầu thế giới hoặc tham gia thị trường freelance quốc tế với mức thu nhập vượt trội.

Các vị trí nhân lực Công nghệ thông tin thiếu hụt nhiều nhất

Trong bức tranh tổng thể về ngành nghề Công nghệ thông tin, không phải tất cả các vị trí đều thiếu hụt ở mức độ như nhau. Có những chuyên ngành đang trở thành “điểm nóng” tuyển dụng với mức lương cao và cơ hội thăng tiến rõ ràng:

Kỹ sư phần mềm và lập trình viên

Đây vẫn là nhóm ngành được tuyển dụng nhiều nhất hiện nay. Doanh nghiệp đặc biệt ưu tiên ứng viên thành thạo các ngôn ngữ như Python, JavaScript, Java cùng các framework hiện đại. Sự phát triển mạnh của ứng dụng di động và nền tảng web giúp nhu cầu tuyển dụng vị trí này duy trì ở mức cao trong nhiều năm tới.

Chuyên gia an ninh mạng

An ninh mạng đang trở thành một trong những lĩnh vực thiếu nhân lực nghiêm trọng trên toàn cầu. Khi các cuộc tấn công mạng ngày càng tinh vi, từ cơ quan nhà nước đến doanh nghiệp tư nhân đều cần đội ngũ bảo mật chuyên nghiệp để bảo vệ dữ liệu và hệ thống. Vì vậy, mức lương của ngành này cũng tăng nhanh trong những năm gần đây.

Kỹ sư dữ liệu và nhà khoa học dữ liệu

Đây là nhóm nhân lực được xem là “xương sống” của thời đại số. Doanh nghiệp ngày càng phụ thuộc vào dữ liệu để đưa ra quyết định kinh doanh, dự báo xu hướng và tối ưu hoạt động. Hiện nay, thị trường đang thiếu hụt lớn nhân sự có chuyên môn về AI, machine learning và phân tích dữ liệu nâng cao.

Chuyên gia điện toán đám mây (Cloud Computing)

Xu hướng chuyển đổi hạ tầng lên nền tảng cloud khiến nhu cầu tuyển dụng nhân sự cloud tăng mạnh. Các doanh nghiệp đặc biệt ưu tiên ứng viên sở hữu chứng chỉ quốc tế như AWS, Google Cloud hoặc Microsoft Azure vì đây được xem là lợi thế lớn khi ứng tuyển.

Lập trình viên AI và Machine Learning

Đây là nhóm nghề mới nổi nhưng có tốc độ tăng trưởng rất nhanh. Sự phát triển của AI, đặc biệt là các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM), đang mở ra nhu cầu nhân lực lớn trong nhiều lĩnh vực như sản xuất, y tế, giáo dục và thương mại. Vì vậy, lập trình viên AI được dự báo sẽ tiếp tục là ngành nghề “khát” nhân lực trong tương lai.

Kỹ năng cần thiết đáp ứng nhu cầu nhân lực ngành Công nghệ thông tin

Để chinh phục thị trường lao động Công nghệ thông tin đầy cạnh tranh, phẩm chất năng lực của ngành Công nghệ thông tin không chỉ dừng lại ở kiến thức kỹ thuật thuần túy. Nhà tuyển dụng hiện đại tìm kiếm những ứng viên hội tụ cả năng lực chuyên môn lẫn kỹ năng mềm thiết yếu. 

Các kỹ năng cần thiết đáp ứng nhu cầu nhân lực ngành Công nghệ thông tin

• Về kỹ năng kỹ thuật, nền tảng vững chắc về lập trình là điều kiện tiên quyết. Bên cạnh đó, khả năng làm việc với cơ sở dữ liệu, hiểu biết về hệ thống mạng, tư duy về bảo mật và kinh nghiệm triển khai ứng dụng thực tế là những yếu tố giúp ứng viên nổi bật. Việc liên tục cập nhật công nghệ mới, đặc biệt trong các lĩnh vực AI, cloud và DevOps, là yêu cầu không thể thiếu trong môi trường biến đổi nhanh như hiện nay;
• Về kỹ năng mềm, tư duy giải quyết vấn đề, khả năng làm việc nhóm và kỹ năng giao tiếp hiệu quả là những phẩm chất được đề cao. Lập trình viên không chỉ ngồi một mình viết code mà còn cần phối hợp với nhiều bộ phận, trình bày ý tưởng kỹ thuật cho người không chuyên và thích nghi linh hoạt với yêu cầu thay đổi liên tục của dự án;
• Khả năng tiếng Anh là lợi thế cạnh tranh vượt trội, mở ra cánh cửa đến với các dự án quốc tế, cơ hội làm việc từ xa cho công ty nước ngoài và khả năng tiếp cận tài liệu kỹ thuật cập nhật nhất. Trong xu hướng toàn cầu hóa của ngành Công nghệ thông tin, tiếng Anh thực chất là kỹ năng nghề bắt buộc chứ không còn là điểm cộng như trước.

Nhận thức được những yêu cầu khắt khe này, Trường Cao đẳng Kỹ thuật Du lịch sài Gòn (STC) đã xây dựng chương trình đào tạo ngành Công nghệ thông tin theo định hướng thực chiến, bám sát nhu cầu thị trường lao động. Sinh viên không chỉ được trang bị kiến thức nền tảng vững chắc mà còn được tiếp cận với các công nghệ mới nhất thông qua hệ thống phòng lab hiện đại, dự án thực tế và đội ngũ giảng viên giàu kinh nghiệm thực tiễn. 

Chương trình đào tạo ngành Công nghệ thông tin của STC chú trọng phát triển toàn diện cả chuyên môn kỹ thuật lẫn kỹ năng mềm và ngoại ngữ, giúp sinh viên sẵn sàng đáp ứng ngay từ ngày đầu tiên bước vào môi trường doanh nghiệp. Hàng năm, nhà trường duy trì mạng lưới kết nối rộng với hàng trăm doanh nghiệp công nghệ trong và ngoài nước, tạo điều kiện thuận lợi để sinh viên thực tập, học việc và tìm kiếm việc làm sau khi ra trường.

Hy vọng những chia sẻ trên đây về nhu cầu nhân lực ngành Công nghệ thông tin hữu ích cho các bạn. Đón đọc thêm thông tin đáng lưu ý của ngành Công nghệ thông tin trên website của STC nhé. Chúc các bạn thành công!