Góc khuất ngành Logistics rất thực tế chưa ai nói cho bạn biết

Góc khuất ngành Logistics là điều nhiều bạn trẻ cần biết trước khi quyết định theo đuổi lĩnh vực này. Sự thật như thế nào, cùng STC khám phá chi tiết ngay bây giờ.

Vì sao nhiều người “vỡ mộng” khi bước vào ngành Logistics?

Công việc Logistics không giống như những hình ảnh hoa mỹ được quảng bá. Nhiều bạn trẻ nghĩ rằng sau khi tốt nghiệp, công việc chủ yếu là ngồi phòng máy tính, gửi mail và điều phối đơn giản. 

Thực tế, tùy vào vị trí cụ thể, bạn có thể phải thường xuyên đến cảng biển, kho hàng hoặc trung tâm phân phối. Công việc thường không cố định về thời gian: đôi khi buổi tối muộn vẫn phải giải quyết hợp đồng hoặc sáng sớm phải có mặt nhận hàng, vì đặc tính chuỗi cung ứng phải vận hành liên tục. Đây là điều không ít bạn trẻ cảm thấy bất ngờ khi vào nghề.

Bên cạnh đó, khoảng cách giữa kiến thức trên giảng đường và yêu cầu thực tế cũng rất rõ. Trên lớp, bạn học về quy trình cơ bản của xuất nhập khẩu, các thủ tục hải quan hay quản lý kho hàng. Nhưng khi trực tiếp làm, nhiều tình huống phát sinh chẳng giống bài giảng nào: chứng từ bị thiếu sót, hàng hóa hư hỏng phải xử lý khẩn cấp, đối tác thay đổi lịch vận chuyển… Những khâu này thường không được dạy từng bước một trên lớp. 

Vì vậy, khi mới đi làm, nhiều bạn phải mất thời gian tự mày mò, hỏi han đồng nghiệp và rút ra bài học từ những sai sót của bản thân. Chính sự chênh lệch giữa dự đoán ban đầu và thực tế công việc này là lý do nhiều người từng “vỡ mộng” trong thời gian đầu ở ngành Logistics.

Thực tế các góc khuất ngành Logistics

Ngành Logistics có những đặc điểm mà người ngoài khó hình dung trọn vẹn. Hiểu rõ những sự thật về ngành Logistic và những trải nghiệm thực tế sẽ giúp bạn điều chỉnh kỳ vọng, chuẩn bị tốt hơn và duy trì động lực trong suốt quá trình gắn bó với nghề.

Đòi hỏi tính linh hoạt cao

Đây là lĩnh vực vận hành theo chuỗi nên mọi khâu đều phải “chạy” liên tục, không phân biệt ngày đêm hay cuối tuần. Chỉ một lô hàng bị trễ có thể khiến toàn bộ kế hoạch giao nhận phải điều chỉnh lại, gây áp lực lớn cho người trong cuộc. 

Ngoài ra, một lô hàng xuất nhập khẩu thường qua nhiều bước bao gồm đóng gói, vận chuyển nội địa, làm thủ tục thông quan, vận chuyển quốc tế rồi mới đến tay người nhận. Người làm Logistics phải phối hợp với nhiều bên liên quan từ chủ hàng, hãng tàu, nhà xe, cảng vụ đến cơ quan hải quan và khách hàng. 

Sự đa dạng trong khâu làm việc tạo ra áp lực lớn về kỹ năng giao tiếp, xử lý tình huống nhanh chóng và tính kiên trì. Có những hôm bạn nhắn mail liên tục với khách hàng nước ngoài hay chạy hẳn ra cảng để giải quyết sự cố hàng hóa, thay vì chỉ ngồi phòng giấy tờ như nhiều người tưởng.

Thu nhập cạnh tranh theo năng lực

Về mặt thu nhập, cũng có những thực tế không được nói ra ngay từ đầu. Đúng là vị trí quản lý chuỗi cung ứng, điều phối hoặc chuyên viên xuất nhập khẩu kỳ cựu thường nhận mức lương hấp dẫn. Nhưng để đạt đến đó, hầu hết nhân sự đều phải trải qua giai đoạn làm việc ở kho bãi hoặc xưởng sản xuất. Các công việc chân tay nặng nhọc, thu nhập ở mức khởi điểm khiêm tốn. Nhiều bạn mới ra trường chưa hiểu được điều này nên bất ngờ khi vào làm khi công việc có vẻ “thấp” so với hình ảnh ban đầu, trong khi yêu cầu thì nhiều. 

Tuy nhiên, đây cũng chính là giai đoạn học hỏi quan trọng. Phần lớn các quản lý cấp cao trong ngành hiện nay từng bắt đầu ở các vị trí ngay hiện trường. Kinh nghiệm tích lũy giai đoạn đầu (ngay cả khi còn đi giao tận nơi, kiểm tra hàng hóa, hay trực tổng đài báo hỏng hóc) là nền tảng để thăng tiến về sau.

Nhìn dưới góc độ khác, ngành này vẫn có nhiều điểm sáng đáng khích lệ. Việt Nam đang được đánh giá là một thị trường logistics phát triển với tiềm năng lớn. 

• Theo Báo cáo Logistics Việt Nam 2024 của Bộ Công Thương, dịch vụ logistics đóng góp khoảng 4 – 5% GDP và tăng trưởng trung bình 14 – 16% mỗi năm trong giai đoạn 2018–2023;
• Ngân hàng Thế giới (World Bank) cũng đưa ra đánh giá tích cực: chỉ số năng lực logistics (LPI) của Việt Nam năm 2023 đạt 3,3 điểm, xếp thứ 43/154 quốc gia và vùng lãnh thổ, đứng thứ 5 trong ASEAN. 

Những con số này cho thấy, dù yêu cầu trong nghề cao, nhưng cơ hội nghề nghiệp cho sinh viên mới ra trường luôn rộng mở. Khối lượng hàng hóa xuất nhập khẩu và thương mại điện tử tăng mạnh đang tạo ra nhu cầu nhân lực lớn. 

Nhiều doanh nghiệp logistics quốc tế đang đầu tư vào Việt Nam, đem đến môi trường làm việc với quy trình bài bản và tầm nhìn toàn cầu. Làm việc trong ngành này, bạn có cơ hội trải nghiệm môi trường đa văn hóa, được rèn luyện tư duy quản trị chuỗi cung ứng chuẩn quốc tế, và lộ trình thăng tiến rõ ràng nếu tích lũy đủ kinh nghiệm qua từng năm công tác.

Kinh nghiệm giúp bạn thích nghi nhanh khi học và làm Logistics 

Để không bị “vỡ mộng” khi bước vào ngành Logistic, bạn nên chuẩn bị từ sớm cả về kiến thức, kỹ năng và trải nghiệm thực tế. Dưới đây là những lời khuyên giúp bạn thích nghi tốt hơn với môi trường làm việc của ngành:

• Tiếp xúc với thực tế càng sớm càng tốt: Chủ động tham gia kiến tập, thực tập tại doanh nghiệp logistics để quan sát quy trình vận hành, xuất nhập khẩu, thông quan hay điều phối vận tải. Trải nghiệm thực tế sẽ giúp bạn hiểu đúng bản chất công việc, điều chỉnh kỳ vọng và tránh cảm giác bỡ ngỡ sau khi tốt nghiệp;
• Rèn luyện kỹ năng mềm song song với kiến thức chuyên môn: Logistics yêu cầu khả năng giao tiếp, xử lý tình huống, quản lý thời gian và phối hợp với nhiều bên liên quan. Những kỹ năng này được tích lũy chủ yếu qua quá trình làm việc, vì vậy hãy chủ động học hỏi từ đồng nghiệp, mạnh dạn đặt câu hỏi và rút kinh nghiệm từ các tình huống thực tế;
• Ưu tiên lựa chọn trường có liên kết doanh nghiệp: Nên chọn các cơ sở đào tạo thường xuyên tổ chức thực tập, tham quan doanh nghiệp, hội thảo với chuyên gia hoặc hợp tác cùng các công ty logistics, cảng biển và doanh nghiệp xuất nhập khẩu. Môi trường đào tạo gắn với thực tiễn sẽ giúp bạn tích lũy kinh nghiệm, mở rộng mối quan hệ và có lợi thế khi ứng tuyển sau khi ra trường.

Có thể thấy, một trong những cách hiệu quả để giảm bớt những bỡ ngỡ trước các góc khuất của ngành Logistics là lựa chọn môi trường đào tạo có sự gắn kết chặt chẽ với thực tiễn doanh nghiệp. Khi được tiếp cận công việc thực tế từ sớm, sinh viên sẽ dễ dàng thích nghi hơn với cường độ làm việc, quy trình vận hành và các tình huống phát sinh sau khi tốt nghiệp. 

Nếu đang tìm kiếm một địa chỉ đào tạo theo định hướng ứng dụng, Cao đẳng Kỹ thuật Du lịch Sài Gòn là một trong những lựa chọn đáng cân nhắc nhờ những lợi thế nổi bật sau:

• Vị trí học tập thuận lợi: Trường tọa lạc trong Công viên Phần mềm Quang Trung, tạo điều kiện để sinh viên tiếp cận môi trường doanh nghiệp và mở rộng cơ hội việc làm ngay từ khi còn đi học;
• Đào tạo theo định hướng thực hành: Chương trình học chú trọng rèn luyện kỹ năng nghề nghiệp, giúp sinh viên làm quen với quy trình làm việc và các phần mềm chuyên môn từ những học kỳ đầu. Nhờ đó, nhiều sinh viên có thể tham gia làm việc từ năm thứ hai nếu đáp ứng yêu cầu của doanh nghiệp;
• Mạng lưới hơn 200 doanh nghiệp đối tác: Sinh viên có nhiều cơ hội kiến tập, thực tập, cọ xát với môi trường làm việc thực tế và tích lũy kinh nghiệm trước khi tốt nghiệp, từ đó giảm bớt khoảng cách giữa lý thuyết và thực tiễn;
• Môi trường học tập năng động: Hệ thống câu lạc bộ, hoạt động ngoại khóa và chương trình phát triển kỹ năng mềm giúp sinh viên nâng cao khả năng giao tiếp, làm việc nhóm, xử lý tình huống và thích nghi tốt hơn với những yêu cầu của ngành Logistics.

Trước khi quyết định theo học Logistics, bạn nên nhìn nhận cả cơ hội lẫn những thách thức mà ngành mang lại. Hi vọng những chia sẻ về góc khuất của ngành Logistics trên đây sẽ giúp bạn có cái nhìn thực tế và đưa ra lựa chọn phù hợp. Đừng quên theo dõi bài viết tiếp theo để cập nhật thêm nhiều thông tin hữu ích. Chúc bạn thành công!