Góc khuất ngành Quản trị kinh doanh: 8 điều chưa ai nói cho bạn

Góc khuất ngành Quản trị kinh doanh không chỉ là những áp lực trong quá trình học mà còn là những thách thức khi bước vào thị trường lao động. Hiểu rõ những mặt trái của ngành sẽ giúp bạn có góc nhìn khách quan hơn, từ đó đưa ra lựa chọn phù hợp và chuẩn bị tốt cho hành trình phát triển nghề nghiệp. 

Góc khuất ngành Quản trị kinh doanh ít người nói đến

Quản trị kinh doanh là một trong những ngành học thu hút đông đảo thí sinh nhờ cơ hội việc làm đa dạng và khả năng phát triển ở nhiều lĩnh vực. Nếu đang tìm hiểu về ngành Quản trị kinh doanh, bạn không nên chỉ nhìn vào những ưu điểm hay cơ hội nghề nghiệp mà cũng cần hiểu rõ các thách thức thực tế để có sự chuẩn bị phù hợp. Tuy nhiên, đằng sau sức hút đó vẫn tồn tại không ít “góc khuất” mà nhiều sinh viên chỉ nhận ra sau khi đi học hoặc đi làm. 

Dưới đây là những thực tế bạn nên biết trước khi quyết định theo đuổi ngành học này.

Kiến thức rộng nhưng dễ thiếu chuyên sâu nếu không có định hướng

Chương trình đào tạo ngành Quản trị kinh doanh bao gồm nhiều lĩnh vực như marketing, bán hàng, tài chính, nhân sự, quản trị chiến lược, quản lý vận hành hay khởi nghiệp. Việc được tiếp cận đa dạng kiến thức giúp sinh viên có cái nhìn tổng quan về hoạt động của doanh nghiệp.

Tuy nhiên, đây cũng là một trong những góc khuất của ngành. Nếu không xác định rõ định hướng nghề nghiệp từ sớm, người học rất dễ rơi vào tình trạng biết nhiều nhưng không lĩnh vực nào đủ sâu để tạo lợi thế cạnh tranh.

Chẳng hạn, một sinh viên muốn theo đuổi lĩnh vực marketing cần chủ động học thêm về digital marketing, phân tích dữ liệu, xây dựng thương hiệu hoặc quảng cáo trực tuyến. Trong khi đó, người định hướng làm nhân sự nên trau dồi kỹ năng tuyển dụng, đào tạo và quản trị nguồn nhân lực. Việc học đúng trọng tâm sẽ giúp sinh viên phát huy thế mạnh và tăng cơ hội việc làm sau khi tốt nghiệp.

Ra trường không đồng nghĩa với việc trở thành nhà quản lý

Không ít người lựa chọn ngành Quản trị kinh doanh với suy nghĩ rằng sau khi tốt nghiệp sẽ nhanh chóng trở thành trưởng phòng, quản lý hoặc điều hành doanh nghiệp. Trên thực tế, đây là quan niệm chưa đúng.

Phần lớn sinh viên mới ra trường đều bắt đầu từ các vị trí nhân viên như nhân viên kinh doanh, marketing, chăm sóc khách hàng, nhân sự hoặc trợ lý dự án. Sau một thời gian tích lũy kinh nghiệm, chứng minh năng lực và kỹ năng quản lý, họ mới có cơ hội đảm nhận những vị trí cao hơn.

Nhiều cựu sinh viên ngành Quản trị kinh doanh cũng chia sẻ rằng khoảng cách giữa kỳ vọng và thực tế là điều khiến họ bất ngờ nhất khi mới đi làm.

“Mình từng nghĩ học Quản trị kinh doanh thì sẽ sớm làm quản lý. Nhưng sau khi vào doanh nghiệp, mình bắt đầu từ vị trí nhân viên kinh doanh như nhiều người khác. Sau gần ba năm nỗ lực và liên tục học hỏi, mình mới được giao quản lý một nhóm nhỏ. Khi có trải nghiệm thực tế mới hiểu quản lý là vị trí cần tích lũy rất nhiều kinh nghiệm.”

Cạnh tranh việc làm cao do nguồn nhân lực dồi dào

Quản trị kinh doanh là ngành được đào tạo tại rất nhiều trường Đại học và Cao đẳng trên cả nước. Mỗi năm, thị trường lao động đón nhận hàng chục nghìn sinh viên tốt nghiệp, khiến mức độ cạnh tranh ngày càng lớn.

Điều đáng chú ý là doanh nghiệp hiện nay không thiếu nhu cầu tuyển dụng mà thiếu những ứng viên đáp ứng được yêu cầu công việc. Ngoài kiến thức chuyên môn, nhiều nhà tuyển dụng còn ưu tiên kỹ năng giao tiếp, ngoại ngữ, tư duy phân tích, khả năng sử dụng công nghệ và kinh nghiệm thực tế.

Một sinh viên năm cuối từng chia sẻ sau kỳ thực tập rằng:

“Lúc học mình chỉ cần có điểm số tốt là đủ. Nhưng khi đi phỏng vấn mới nhận ra nhà tuyển dụng hỏi rất nhiều về dự án từng tham gia, kỹ năng xử lý tình huống và kinh nghiệm thực tế. Mình phải chủ động học thêm và tham gia nhiều hoạt động hơn để tăng lợi thế cạnh tranh.”

Áp lực KPI và hiệu quả công việc ở nhiều vị trí

Một góc khuất khác của ngành Quản trị kinh doanh là áp lực về chỉ tiêu công việc. Sau khi đi làm, nhiều vị trí đều gắn với mục tiêu cụ thể nhằm đánh giá hiệu quả làm việc của nhân viên.

Ví dụ, nhân viên kinh doanh thường được giao doanh số theo tháng hoặc theo quý. Nhân viên marketing cần đạt các chỉ số về khách hàng tiềm năng, doanh thu hoặc hiệu quả chiến dịch. Ngay cả nhân sự hay chăm sóc khách hàng cũng có những tiêu chí đánh giá riêng.

Một cựu sinh viên hiện làm việc trong lĩnh vực marketing chia sẻ:

“Mình từng nghĩ KPI chỉ là những con số trên báo cáo. Nhưng khi bắt đầu công việc mới hiểu mỗi chỉ tiêu đều gắn với kết quả kinh doanh của doanh nghiệp. Ban đầu khá áp lực, nhưng sau khi biết cách lập kế hoạch và quản lý thời gian thì mình dần thích nghi.”

Thành công phụ thuộc vào kỹ năng và trải nghiệm hơn bằng cấp

Tấm bằng Đại học hay Cao đẳng là điều kiện cần để ứng tuyển vào nhiều vị trí, nhưng chưa phải yếu tố quyết định thành công trong ngành Quản trị kinh doanh.

Doanh nghiệp thường đánh giá ứng viên thông qua khả năng giao tiếp, làm việc nhóm, tư duy giải quyết vấn đề, kỹ năng lập kế hoạch và khả năng thích ứng với môi trường làm việc. Đây đều là những kỹ năng chỉ có thể hình thành thông qua quá trình học tập và trải nghiệm thực tế.

Chính vì vậy, sinh viên nên chủ động xây dựng hồ sơ năng lực ngay từ khi còn đi học bằng cách tham gia các dự án, hoạt động ngoại khóa hoặc thực tập tại doanh nghiệp.

Phải liên tục cập nhật kiến thức để không bị tụt lại

Môi trường kinh doanh luôn thay đổi dưới tác động của công nghệ, chuyển đổi số và hành vi tiêu dùng. Những phương pháp làm việc hiệu quả hôm nay có thể không còn phù hợp sau vài năm.

Người làm trong lĩnh vực Quản trị kinh doanh cần thường xuyên cập nhật kiến thức về marketing số, thương mại điện tử, trí tuệ nhân tạo, phân tích dữ liệu và các công cụ quản lý hiện đại. Nếu dừng học hỏi, rất dễ bị tụt lại phía sau trong môi trường cạnh tranh ngày càng khốc liệt.

Đây cũng là lý do nhiều doanh nghiệp ưu tiên những ứng viên có tinh thần học tập suốt đời và sẵn sàng thích nghi với sự thay đổi.

Mức lương khởi điểm chưa cao như nhiều người kỳ vọng

Một trong những hiểu lầm phổ biến là học Quản trị kinh doanh sẽ có mức lương cao ngay sau khi tốt nghiệp. Trên thực tế, thu nhập của sinh viên mới ra trường phụ thuộc vào nhiều yếu tố như vị trí công việc, quy mô doanh nghiệp, kỹ năng chuyên môn và kinh nghiệm thực tế.

Nếu chỉ sở hữu kiến thức trên lớp mà chưa có nhiều trải nghiệm, mức lương khởi điểm thường ở mức trung bình so với mặt bằng thị trường. Ngược lại, những sinh viên có ngoại ngữ tốt, từng thực tập tại doanh nghiệp hoặc có chứng chỉ chuyên môn thường nhận được mức đãi ngộ tốt hơn.

Một cựu sinh viên chia sẻ:

“Mình từng kỳ vọng mức lương sẽ rất cao vì đây là ngành hot. Nhưng sau khi đi làm mới hiểu doanh nghiệp trả lương theo giá trị mình tạo ra. Sau khi năm tích lũy kinh nghiệm, thu nhập của mình đã tăng gần gấp đôi so với thời điểm mới tốt nghiệp.”

Cơ hội thăng tiến không đến nhanh như nhiều người nghĩ

Không ít người kỳ vọng chỉ sau vài năm làm việc sẽ được bổ nhiệm vào vị trí quản lý. Tuy nhiên, quá trình thăng tiến thường cần nhiều thời gian hơn.

Để đảm nhận vai trò quản lý, mỗi cá nhân cần chứng minh năng lực chuyên môn, kỹ năng lãnh đạo, khả năng phối hợp với đồng nghiệp và kết quả công việc ổn định trong thời gian dài. Bên cạnh đó, cơ hội thăng tiến còn phụ thuộc vào quy mô doanh nghiệp, nhu cầu nhân sự và khả năng nắm bắt cơ hội của từng trường.

Thay vì quá nóng vội, sinh viên nên tập trung tích lũy kinh nghiệm, hoàn thiện kỹ năng và xây dựng uy tín trong công việc. Đây là nền tảng vững chắc để phát triển sự nghiệp lâu dài.

Ngành Quản trị kinh doanh có thực sự bão hòa?

Sau khi điểm qua những góc khuất trên, có thể thấy phần lớn khó khăn của ngành Quản trị kinh doanh không xuất phát từ bản thân ngành học mà đến từ yêu cầu ngày càng cao của thị trường lao động và sự cạnh tranh giữa các ứng viên.

Theo Trung tâm Dự báo nhu cầu nhân lực và Thông tin thị trường lao động TP.HCM (FALMI), nhóm ngành kinh doanh, bán hàng và quản lý doanh nghiệp vẫn nhiều năm liền nằm trong nhóm có nhu cầu tuyển dụng lớn của thị trường lao động. Điều này cho thấy doanh nghiệp vẫn liên tục tìm kiếm nhân sự phục vụ hoạt động kinh doanh, phát triển thị trường và quản trị vận hành.

Tuy nhiên, điều khiến nhiều người cho rằng ngành Quản trị kinh doanh đang bão hòa là số lượng sinh viên tốt nghiệp mỗi năm khá lớn. Khi cung lao động tăng lên, mức độ cạnh tranh giữ các ứng viên cũng trở nên gay gắt hơn.

Thực tế, doanh nghiệp hiện nay không tuyển dụng chỉ dựa trên bằng cấp mà còn đánh giá toàn diện về kiến thức chuyên môn, kỹ năng mềm, ngoại ngữ, khả năng sử dụng công nghệ và kinh nghiệm thực tế. Vì vậy, sự cạnh tranh diễn ra chủ yếu giữa những ứng viên có hồ sơ tương đồng, thay vì toàn bộ sinh viên tốt nghiệp.

Có thể thấy, vấn đề không nằm ở việc ngành Quản trị kinh doanh có bão hòa hay không mà nằm ở việc người học đã chuẩn bị gì trong suốt quá trình học tập. Những sinh viên chủ động quá trình học tập. Những sinh viên chủ động tích lũy kinh nghiệm, tham gia thực tập sớm, xây dựng kỹ năng và không ngừng học hỏi vẫn có rất nhiều cơ hội phát triển.

Học ngành Quản trị kinh doanh ở đâu để tăng lợi thế cạnh tranh? 

Môi trường đào tạo có ảnh hưởng rất lớn đến khả năng thích nghi của sinh viên sau khi tốt nghiệp. Bên cạnh chương trình học, những yếu tố như cơ sở vật chất, cơ hội thực hành, kết nối doanh nghiệp và hoạt động trải nghiệm cũng góp phần tạo nên lợi thế cạnh tranh trên thị trường lao động.

Nếu mong muốn theo học ngành Quản trị kinh doanh theo định hướng thực hành, Trường Cao đẳng Kỹ thuật Du lịch Sài Gòn (STC) là một trong những lựa chọn đáng cân nhắc.

• Chương trình đào tạo của trường được xây dựng dựa trên nhu cầu tuyển dụng thực tế, đồng thời liên kết với hơn 200 doanh nghiệp trong và ngoài nước. Sự hợp tác này giúp nội dung giảng dạy luôn được cập nhật, đồng thời tạo thêm nhiều cơ hội để sinh viên tiếp cận môi trường làm việc chuyên nghiệp;
• Một trong những điểm nổi bật của STC là sinh viên được tham gia kiến tập và thực tập từ sớm. Thông qua quá trình trải nghiệm tại doanh nghiệp, người học có cơ hội vận dụng kiến thức vào thực tế, rèn luyện kỹ năng giao tiếp, xử lý tình huống và làm việc nhóm. Đây đều là những năng lực mà nhà tuyển dụng đặc biệt đánh giá cao khi tuyển dụng nhân sự ngành Quản trị kinh doanh;
• STC còn xây dựng môi trường giáo dục năng động với nhiều câu lạc bộ, chương trình ngoại khóa và hoạt động trải nghiệm. Những hoạt động này giúp sinh viên phát triển kỹ năng mềm, mở rộng mối quan hệ và tăng sự tự tin trước khi gia nhập thị trường lao động;
• Ngành Quản trị kinh doanh là một trong những ngành đào tạo chính quy tại Trường Cao đẳng Kỹ thuật Du lịch Sài Gòn (STC), được xây dựng theo định hướng ứng dụng, chú trọng trang bị kiến thức chuyên môn song song với kỹ năng thực hành. Bên cạnh đó, trường còn đào tạo 18 ngành học thuộc nhiều lĩnh vực như Công nghệ thông tin, Chăm sóc sắc đẹp, Du lịch khách sạn, Công nghệ kỹ thuật ô tô, Kỹ thuật chế biến món ăn, Kế toán, Ngôn ngữ Anh, Ngôn ngữ Nhật… Qua đó, sinh viên được học tập trong môi trường đa ngành, năng động và có nhiều cơ hội phát triển toàn diện trước khi gia nhập thị trường lao động.

Qua những chia sẻ trên, có thể xem đây là một review ngành Quản trị kinh doanh dưới góc nhìn thực tế, giúp người học hiểu rõ cả cơ hội lẫn thách thức thay vì chỉ nhìn vào những thông tin mang tính quảng bá.

Hy vọng những chia sẻ thông tin về góc khuất ngành Quản trị kinh doanh trên đây hữu ích cho bạn. Đón đọc thêm nhiều thông tin hữu ích khác về ngành học trước khi quyết định theo học trên website của STC. Chúc bạn lựa chọn ngành học và trường học phù hợp với bản thân!