Thuận lợi và khó khăn của ngành Logistics? 10 đầu mục tiêu biểu

Thuận lợi và khó khăn của ngành Logistics là vấn đề mà nhiều bạn nên tìm hiểu kỹ trước khi quyết định theo đuổi lĩnh vực này. Logistics có tốc độ phát triển nhanh, nhiều cơ hội việc làm nhưng đồng thời yêu cầu người học phải có chuyên môn, kỹ năng và khả năng thích nghi với môi trường làm việc thực tế. Tìm hiểu nhiều hơn với STC trong bài viết dưới đây.

Thuận lợi của ngành Logistics

Trước khi lựa chọn ngành học, việc nhìn vào những cơ hội ngành Logistic hiện nay mang lại sẽ giúp thí sinh có hình dung thực tế hơn về triển vọng nghề nghiệp. Không chỉ có nhu cầu nhân lực, ngành còn mở ra nhiều vị trí, môi trường làm việc và cơ hội tiếp cận công nghệ mới. 

Nhu cầu nhân lực cao, mở rộng cơ hội việc làm

Một trong những thuận lợi đáng chú ý của Logistics là nhu cầu nhân lực gắn với sự phát triển của sản xuất, thương mại, xuất nhập khẩu và thương mại điện tử. Khi lượng hàng hóa cần lưu chuyển ngày càng lớn, doanh nghiệp cũng cần nhân sự để tổ chức, theo dõi và vận hành các hoạt động liên quan.

Theo Bộ Công Thương, dịch vụ Logistics Việt Nam những năm gần đây tăng trưởng khoảng 14 đến 16% mỗi năm, cao hơn đáng kể so với tốc độ tăng trưởng bình quân của Logistics thế giới. Quy mô thị trường dịch vụ Logistics Việt Nam được Bộ Công Thương ước tính khoảng 45 đến 50 tỷ USD, tương đương khoảng 10% GDP.

Những con số này cho thấy Logistics đang giữ vai trò ngày càng quan trọng trong nền kinh tế. Đối với người đang cân nhắc ngành học, đây là tín hiệu tích cực vì sự mở rộng của thị trường tạo ra nhu cầu đối với nhiều nhóm nhân sự khác nhau.

Vị trí việc làm đa dạng, nhiều hướng phát triển

Logistics không phải một công việc duy nhất. Đây là lĩnh vực có nhiều hoạt động liên quan đến vận chuyển, kho bãi, giao nhận, chứng từ, mua hàng và quản lý dòng hàng hóa.

Sau khi được đào tạo, người học có thể tìm hiểu những hướng công việc như:

• Nhân viên Logistics;
• Nhân viên kho vận;
• Nhân viên điều phối vận tải;
• Nhân viên chứng từ;
• Nhân viên xuất nhập khẩu;
• Nhân viên mua hàng;
• Nhân viên giao nhận;
• Nhân viên quản lý chuỗi cung ứng.

Sự đa dạng này là một lợi thế đối với sinh viên vì không nhất thiết phải xác định chính xác vị trí nghề nghiệp ngay từ đầu. Trong quá trình học và thực tập, người học có thể nhận ra mình phù hợp hơn với công việc văn phòng, điều phối, chứng từ hay vận hành.

Đồng thời, kinh nghiệm tích lũy ở một vị trí cũng có thể trở thành nền tảng để phát triển sang những công việc có yêu cầu cao hơn. Vì vậy, khi tìm hiểu việc làm ngành Logistic, bên cạnh mức thu nhập hấp dẫn, thí sinh cũng nên nhìn vào khả năng học hỏi và phát triển lâu dài.

Môi trường làm việc năng động, có tính hội nhập

Logistics có sự kết nối với nhiều doanh nghiệp và hoạt động thương mại nên môi trường làm việc thường đòi hỏi khả năng phối hợp. Một nhân sự có thể cần trao đổi với khách hàng, nhà cung cấp, đơn vị vận chuyển, kho hàng và các bộ phận khác để đảm bảo công việc được thực hiện đúng kế hoạch.

Đối với những vị trí liên quan đến xuất nhập khẩu, người lao động còn có cơ hội tiếp xúc với khách hàng hoặc đối tác nước ngoài. Đây là môi trường thuận lợi để rèn luyện ngoại ngữ, giao tiếp và tác phong làm việc chuyên nghiệp. Với học sinh đang lựa chọn ngành học, đặc điểm này phù hợp hơn với những bạn không muốn công việc chỉ xoay quanh một nhiệm vụ cố định. Khả năng giao tiếp và phối hợp tốt cũng có thể trở thành lợi thế trong quá trình phát triển nghề nghiệp.

Công việc thực tiễn, cơ hội tích lũy kinh nghiệm

Một điểm đáng cân nhắc khác của Logistics là tính thực tiễn cao. Nhiều kiến thức được học có thể gắn trực tiếp với những công việc doanh nghiệp đang thực hiện như theo dõi đơn hàng, kiểm soát hàng hóa, xử lý chứng từ, điều phối giao nhận hoặc phối hợp với các bên liên quan.

Điều này đặc biệt có ý nghĩa với sinh viên vì kinh nghiệm thực tế có thể giúp rút ngắn khoảng cách giữa kiến thức trên lớp và yêu cầu của doanh nghiệp. Khi được kiến tập, thực tập hoặc tham gia các hoạt động mô phỏng công việc, sinh viên có cơ hội hiểu rõ hơn về nghề trước khi tốt nghiệp.

Khó khăn của ngành Logistics

Những cơ hội trên chỉ phản ánh một mặt của nghề. Để có cái nhìn đầy đủ hơn, người học cũng cần hiểu những áp lực có thể gặp phải khi làm việc trong lĩnh vực này. Đây là cơ sở để thí sinh đánh giá ngành có thực sự phù hợp với tính cách và khả năng của mình hay không.

Áp lực về thời gian và tiến độ công việc

Logistics liên quan trực tiếp đến quá trình lưu chuyển hàng hóa nên yếu tố thời gian có vai trò quan trọng. Một đơn hàng chậm tiến độ hoặc một khâu xử lý gặp vấn đề có thể ảnh hưởng đến những công việc tiếp theo.

Vì vậy, người làm Logistics có thể phải thường xuyên theo dõi tiến độ, phối hợp với nhiều bên và xử lý vấn đề trong thời gian ngắn. Công việc này đòi hỏi khả năng sắp xếp và ưu tiên nhiệm vụ thay vì chỉ hoàn thành từng việc theo thứ tự.

Đối với học sinh đang tìm hiểu ngành, đây là điểm nên cân nhắc. Nếu bạn thích môi trường năng động, không ngại giải quyết vấn đề và có khả năng giữ bình tĩnh khi công việc phát sinh, áp lực này có thể trở thành động lực phát triển. Ngược lại, người không thích công việc thường xuyên thay đổi có thể cần tìm hiểu kỹ hơn trước khi lựa chọn.

Yêu cầu cao về tính chính xác và khả năng xử lý tình huống

Logistics có nhiều thông tin cần được kiểm tra như số lượng hàng hóa, thời gian giao nhận, địa điểm, đơn hàng và chứng từ. Vì vậy, sự cẩn thận là yêu cầu quan trọng ở nhiều vị trí.

Một sai sót trong thông tin có thể khiến công việc phải xử lý lại hoặc ảnh hưởng đến tiến độ chung. Bên cạnh đó, thực tế cũng có thể phát sinh những vấn đề không nằm trong kế hoạch như thay đổi lịch giao hàng, thiếu thông tin hoặc phát sinh sự cố trong quá trình vận chuyển.

Người làm nghề vì thế không chỉ cần làm đúng quy trình mà còn phải biết cách phản ứng khi tình huống thay đổi. Khả năng phân tích vấn đề, giao tiếp và phối hợp với các bên sẽ ngày càng quan trọng khi đảm nhận những công việc có trách nhiệm cao hơn.

Đòi hỏi thường xuyên cập nhật chuyên môn và công nghệ

Ngành Logistics hiện nay đang thay đổi cùng với thương mại điện tử, công nghệ và hoạt động giao thương quốc tế. Nhu cầu đối với các dịch vụ vận tải, kho bãi và giải pháp Logistics hiện đại ngày càng tăng cùng quá trình hội nhập và phát triển thương mại điện tử.

Điều này có nghĩa là người học không thể chỉ dựa vào kiến thức được trang bị trong thời gian học. Sau khi đi làm, mỗi người vẫn cần tiếp tục cập nhật kiến thức với công cụ mới.

Tuy nhiên, đây không nên được nhìn hoàn toàn như một bất lợi. Với những bạn thích học hỏi và muốn phát triển lâu dài, việc ngành liên tục thay đổi lại tạo cơ hội để nâng cao năng lực và mở rộng hướng nghề nghiệp.

Ngoại ngữ và kỹ năng giao tiếp có thể trở thành rào cản

Không phải tất cả các vị trí trong ngành Logistics đều yêu cầu ngoại ngữ. Tuy nhiên, ngoại ngữ sẽ trở thành lợi thế rõ rệt đối với những công việc thường xuyên làm việc với khách hàng, đối tác hoặc chứng từ nước ngoài.

Bên cạnh đó, Logistics là lĩnh vực có tính phối hợp cao. Người lao động cần trao đổi thông tin rõ ràng, biết lắng nghe và phối hợp với các bên để hạn chế sai sót.Nếu đang học THPT và chưa tự tin về ngoại ngữ, bạn nên dành thời gian để đầu tư thêm để tạo bước đà cho các cơ hội nghề nghiệp của bản thân sau này.

Cạnh tranh nhân lực ngày càng cao

Logistics có triển vọng phát triển nhưng điều đó cũng khiến thị trường thu hút ngày càng nhiều người học. Doanh nghiệp vì thế có thêm lựa chọn khi tuyển dụng và có xu hướng quan tâm nhiều hơn đến năng lực thực tế của ứng viên.

Theo Báo cáo Logistics Việt Nam 2024, nhu cầu nhân lực Logistics được dự báo có thể tăng từ khoảng 1,2 triệu người hiện tại lên 2,5 triệu người vào năm 2030. Tuy nhiên, tỷ lệ lao động được đào tạo bài bản được ước tính chỉ khoảng 5 đến 7%.

Nếu các con số này tiếp tục được duy trì, thị trường sẽ không chỉ cần nhiều nhân lực hơn mà còn cần nhân lực có chất lượng tốt hơn. Đây chính là lý do sinh viên không nên chỉ đặt mục tiêu “có bằng để xin việc”, mà cần xây dựng năng lực thực tế ngay trong quá trình học.

Với người mới bắt đầu, một kỳ thực tập, trải nghiệm thực tế hoặc kỹ năng sử dụng công cụ phù hợp có thể tạo ra sự khác biệt đáng kể khi bước vào thị trường lao động.

Đặc thù thời gian và môi trường làm việc ở một số vị trí

Một hiểu lầm phổ biến là toàn bộ công việc Logistics đều phải làm việc tại kho hoặc thường xuyên di chuyển. Thực tế, môi trường làm việc phụ thuộc rất nhiều vào vị trí.

Có những công việc chủ yếu làm tại văn phòng, trong khi một số vị trí khác gắn với kho hàng, trung tâm phân phối, cảng hoặc hoạt động vận chuyển. Một số công việc cũng có thể yêu cầu làm theo ca hoặc xử lý vấn đề ngoài giờ tùy đặc thù doanh nghiệp.

Vì vậy, khi tìm hiểu ngành, thí sinh nên tìm hiểu từng vị trí nghề nghiệp thay vì đánh giá Logistics dựa trên một hình dung chung. Việc xác định mình thích công việc văn phòng, điều phối hay vận hành sẽ giúp quá trình lựa chọn ngành học thực tế hơn

Có nên học ngành Logistics không?

Logistics là một lựa chọn đáng cân nhắc đối với những bạn yêu thích môi trường năng động, có khả năng tổ chức công việc và muốn phát triển trong lĩnh vực thương mại, xuất nhập khẩu, vận tải hoặc chuỗi cung ứng.  Đây là ngành có cơ hội phát triển nhưng để tận dụng được cơ hội đó, người học cần chuẩn bị phù hợp ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường.

Bạn có thể cân nhắc Logistics nếu bản thân có những đặc điểm như:

• Thích môi trường năng động và có nhiều hoạt động phối hợp;
• Có khả năng tổ chức và sắp xếp công việc;
• Cẩn thận, có trách nhiệm với thông tin và tiến độ;
• Không ngại xử lý những tình huống phát sinh;
• Sẵn sàng cải thiện ngoại ngữ và kỹ năng công nghệ;
• Muốn tìm hiểu các lĩnh vực liên quan đến thương mại, vận chuyển, xuất nhập khẩu và chuỗi cung ứng.

Ngược lại, nếu bạn chỉ lựa chọn ngành vì nghe nói Logistics “dễ xin việc” hoặc “lương cao”, bạn nên tìm hiểu thêm trước khi quyết định. Cơ hội của ngành là có thật, nhưng mức độ thuận lợi của mỗi người sẽ khác nhau.

Điều đáng quan tâm hơn là bạn có thể biến cơ hội của ngành thành lợi thế cá nhân hay không. Một sinh viên có chuyên môn tốt, giao tiếp tốt, sử dụng được công nghệ và có trải nghiệm thực tế sẽ có nhiều cơ sở để cạnh tranh hơn một người chỉ có kiến thức lý thuyết.

Vì vậy, với học sinh THPT, chưa cần phải quá lo lắng nếu hiện tại chưa có đầy đủ các kỹ năng này. Quan trọng là bạn nhận diện được yêu cầu của nghề và có kế hoạch rèn luyện từng bước. Với sinh viên đang học Logistics, việc này càng có ý nghĩa vì bạn vẫn còn thời gian để bổ sung kỹ năng và tìm kiếm trải nghiệm trước khi tốt nghiệp.

Học ngành Logistics tại Trường STC 

Một chương trình đào tạo ngành Logistics gắn với thực tế sẽ giúp sinh viên có cơ hội hiểu nghề rõ hơn và chủ động chuẩn bị cho công việc sau tốt nghiệp.

Trường Cao đẳng Kỹ thuật Du lịch Sài Gòn (STC) tọa lạc tại Khu Công viên Phần mềm Quang Trung, có hệ thống phòng học, phòng thực hành và trang thiết bị phục vụ quá trình học tập. Đây là môi trường để sinh viên vừa tiếp thu kiến thức vừa rèn luyện kỹ năng trong quá trình đào tạo.

• Chương trình được xây dựng theo nhu cầu thực tế của doanh nghiệp. Nhà trường liên kết với hơn 200 doanh nghiệp trong và ngoài nước, tạo điều kiện để hoạt động đào tạo có sự kết nối với môi trường làm việc thực tế;
• Sinh viên có cơ hội kiến tập và thực tập từ sớm. Với một ngành có tính thực tiễn như Logistics, trải nghiệm này giúp người học hiểu rõ hơn về công việc, làm quen với môi trường doanh nghiệp và nhận ra những kỹ năng mình cần tiếp tục cải thiện;
• STC cũng chú trọng các hoạt động câu lạc bộ, ngoại khóa và trải nghiệm. Đây là cơ hội để sinh viên rèn luyện giao tiếp, làm việc nhóm và xử lý tình huống, những kỹ năng có thể hỗ trợ quá trình thích nghi với môi trường nghề nghiệp.

Nhìn chung, thuận lợi và khó khăn của ngành Logistics cần được xem xét đồng thời. Ngành có tốc độ phát triển tốt, nhu cầu nhân lực và nhiều hướng nghề nghiệp, nhưng cơ hội sẽ đi kèm yêu cầu về chuyên môn, kỹ năng và khả năng thích nghi. Nếu hiểu rõ những điều này từ sớm, học sinh THPT có thể lựa chọn ngành học với kỳ vọng thực tế hơn, còn sinh viên Logistics có thể chủ động bổ sung những năng lực cần thiết để tăng khả năng phát triển sau khi tốt nghiệp.

Hy vọng những chia sẻ trên đây hữu ích cho các bạn. Chúc các bạn chọn đúng ngành, học đúng trưởng đẩy xây dựng và phát triển sự nghiệp!